Programma: University of Hope

22-06-2018

Het zelfbewuste Noorden

Nieuwe perspectieven voor het Noorden

Bevolkingskrimp, de energietransitie, bodemdaling, uitdroging en wateroverlast. ‘Het zijn stevige opgaven,’ zegt stedenbouwkundige Enno Zuidema van het atelier Het Zelfbewuste Noorden. In verkennende rondetafelgesprekken en drie bijeenkomsten is dit atelier op zoek gegaan naar nieuwe perspectieven voor Friesland, Groningen en Drenthe. Dat deden ze op uitnodiging van de drie provincies en de vier grootste noordelijke steden. De tussentijdse uitkomsten presenteren ze 22 juni tijdens de University op Hope-bijeenkomst in Leeuwarden.

Inspiratie is er genoeg volgens Zuidema. Neem Groningen, die provincie maakt grote stappen op het gebied van energiecoöperaties: bewoners wekken samen duurzame energie op. Dit jaar zijn al dertig nieuwe coöperaties gestart. ‘Dit zou eigenlijk door de overheid gedaan moeten worden, maar die laat het op alle fronten afweten. Dan is het goed dat mensen zichzelf organiseren in zo'n lokale energiecorporatie', zei boer Gerben Lenstra onlangs tegen RTV Noord.

Het atelier heeft ook gekeken naar de toekomst van de landbouw en het watersysteem. De veen- en klei-op-veen gronden in Friesland, Drenthe en Groningen klinken in. De bodem verzakt, ook door gaswinning, met wateroverlast tot gevolg. Landbouwgrond wordt droog gepompt, zout water trekt dieper het land in. Water van prima drinkkwaliteit onder het Drents plateau wordt weggemalen richting Waddenzee. De landbouw, maar ook het watersysteem moeten veranderen. Er wordt al met nieuwe oplossingen geëxperimenteerd.

Het atelier heeft ook onderzocht hoe, met groei en krimp dicht bij elkaar, de leefomgeving en de economie in het Noorden aantrekkelijk kunnen blijven. Een overkoepelend overheidsbeleid op deze thema’s ontbreekt. Maar om de verloedering en leegstand als gevolg van krimp tegen te gaan hebben bewoners zich bijvoorbeeld verenigd in dorpsontwikkelmaatschappijen: ze werken samen aan herstel en nieuw gebruik van panden. Gemeenten en corporaties werken ook samen: ze kopen leegstaande woningen op om een nieuwe invulling te geven of te laten slopen. ‘Goed kunnen leven in het noorden, vraagt om een vitale economie,’ zegt Zuidema. ‘Hoe kun je de economie versterken? Samenwerken is de sleutel.’ Hij geeft de Wetsus Campus en Northern Knowledge als voorbeelden, respectievelijk een kenniscentrum voor duurzame watertechnologie en een valorisatieprogramma van de Rijksuniversiteit Groningen, Universitair Medisch Centrum Groningen en Hanzehogeschool Groningen voor innovatief ondernemerschap.

Vrijdagmiddag 22 juni presenteert het atelier Het zelfbewuste Noorden hun tussentijdse bevindingen. U bent van harte uitgenodigd hierbij aanwezig te zijn. De onderzoekers hopen op veel opbouwende feedback en aanscherpingen die ze begin juli zullen verwerken tot een slotpresentatie in de tentoonstelling Places of Hope.

Programma

14.00 – 14.30 uur Ontvangst
14.30 – 15.15 uur Compacte presentatie van de tussen-resultaten van het atelier Zelfbewust Noord-Nederland door Peter Nicolai, Enno Zuidema, Jelmer Pijlman en Peter Veenstra
15.15 – 16.00 uur Reflecties op de resultaten door:

Maarten Hajer, curator Places of Hope
Daan Zandbelt, rijksadviseur fysieke leefomgeving
Gert de Roo, hoogleraar planologie RUG
Bettina Bock, hoogleraar bevolkingsdaling en leefbaarheid RUG
Herwil van Gelder, wethouder Leeuwarden
Dialoog onder leiding van David van Zelm van Eldik (ministerie van BZK)

16.00 – 16.45 uur Groepswerk aan drie tafels waaraan we van gedachten wisselen over de vraag wat de perspectieven, die in het atelier voor Noord Nederland zijn geschetst, betekenen voor een aantal praktijken waarin aan de toekomst van het Noorden wordt gewerkt: zoals de initiatieven van de ‘landmakers’ van Noord Nederland, de NOVI, de omgevingsvisies van de provincies, plannen en projecten op niveau van regio, stad en dorp.
16.45 – 17.00 uur Conclusies plenair en afsluiting
17.00 – 18.00 uur Borrel

Tijd: 14.00u tot 18.00u
Locatie: Kanselarij, Turfmarkt 11, Leeuwarden
Aanmelden: klik hier

 

​Beeld: potentieel van de Eems Dollard, Delfzijl