'Table of Hope' Klimaatactieve regio's


13/04/2018

Klik hier voor een uitgebreide impressie van de resultaten van deze levendige gesprekstafel, uitmondend in enkele adviezen voor de Nationale Omgevingsvisie (de NOVI).

Ingestoken vanuit het werken aan de klimaatopgave in proeftuin KAS Twente en het lerende netwerk Klimaatactieve regio’s levert het gesprek een aantal generieke aandachtspunten voor de NOVI.

Heb aandacht voor een effectieve werkwijze. De ontwikkeling van opgavegericht, naar behoeftegericht en betekenisgericht en de omslag van burgerparticipatie naar overheidsparticipatie krijgt momenteel de meeste aandacht, omdat wordt herkend dat daar een enorme ontwikkelopgave zit. De inzet van meer klassieke overheidsinstrumenten is daardoor meer op de achtergrond gekomen. Vanuit het oogpunt van effectiviteit is het niet of/of, maar en/en. Heb hier in de NOVI aandacht voor.

Maak politieke keuzes. Het zoekende proces van de NOVI tot dus ver is heel waardevol geweest. Opgaven, kansen, keuzes en samenhang zijn benoemd. De complexiteit is enorm, maar waar ligt nu het primaat? Nu we in de eindfase van de NOVI aankomen, is er behoefte aan enkele heldere politieke keuzes.

Forceer andere werkwijzen. Je kunt eindeloos praten, framen en verleiden, maar op zeker moment verander je het handelen structureel door bijvoorbeeld in iedere projectopdracht standaard op te nemen dat er een paragraaf in het plan moet staan waarin beschreven wordt hoe klimaatadaptatie wordt meegenomen. De NOVI moet eigenlijk van dit soort passages bevatten, dus bijvoorbeeld sturen op aanpassing van bouwbesluiten. Kijk naar de levensduur van fysieke elementen in de occupatielaag; in veertig jaar heb je dan alles duurzaam ontwikkeld als je adaptatie, energie en circulair opneemt als eis!

Biedt ankers voor de inzet van klassieke overheidsinstrumenten. Geef helderheid over koers, wetgeving en geld: de klassieke overheidsinstrumenten. Laat de NOVI duidelijk iets zeggen over het wat, wie en hoe. Koppel voorwaarden aan de richting (het ‘wat’) en maak duidelijk op welke manier we dat gaan doen en hoe. In alle integraliteit moet duidelijk zijn waar de verantwoordelijkheid ligt voor publieke en private spelers. Zo moeten de risicodialogen in het DPRA klare wijn schenken over wat overheid wel en niet gaat doen. Wanneer ben je als burger zelf de drager van het risico.

Ontschot budgetten. Laten we maatregelen nemen om te ontschotten. Overheden die over de grenzen heen willen kijken, worden nu soms door regelgeving gehinderd. Kijk naar de opgaven met gezond verstand en ontschot! Dit geldt bijvoorbeeld voor de regelgeving rondom budgetten. Zo mogen gemeenten geen groen betalen uit het rioleringsfonds. Dat maakt integraliteit zoeken en cross overs maken over beleidsvelden heen, bijna onmogelijk.

Moderniseer afrekensystemen. Het leren omgaan met de snel veranderende maatschappij en het leren bewegen over de volle breedte van de ontwikkelingslijn van het werken, moet versneld worden. Daarbij kan het helpen dat we de wijze vernieuwen waarop we geleverde prestaties op de grote opgaven meten (robuuste doelen stellen).

“NOVI ... standvastig, niet halsstarrig!”

nl
en