Landmakers: Kening fan 'e Greide

Interview: De Grutto als spiegel voor de mens

Klaas Sietse Spoelstra is een van de initiatiefnemers van Kening fan e’ Greide.  Het burgerinitiatief is ontstaan uit onvrede over de verschraling van het landschap. De maatschappelijke vraag rondom landschapsverandering wordt verbonden aan de diepere culturele waarden van de regio. De intrinsieke vernieuwingsdrang van een steeds grotere groep mensen in de samenleving wordt geactiveerd. Hoe doet hij dat?

“De Grutto is een indicator van het welzijn van het land, maar ook hoe het met ons als mensen gesteld is. Hij vraagt ons anders naar het heden en de toekomst te gaan kijken,” zegt Klaas Sietse. “Om de grutto te redden is een definitieve kanteling nodig in hoe we met het landschap omgaan. En als we dat weten te keren is dat dan niet een nieuw exportproduct voor onze manier van landbouw bedrijven of onze groene ruimte organiseren?”.

Cultuur als drager

Met het initiatief Kening fan e´ Greide hebben de initiatiefnemers in de eigen context de verantwoordelijkheid genomen. ‘We brengen het denken op gang zonder te polariseren. Er worden allerlei vormen van artistieke en culturele expressie ingezet om de aandacht op de natuur te vestigen. In het overbruggen van tegenstellingen zit waarschijnlijk een belangrijke sleutel tot succes. Daarom zetten we in op activiteiten die een brede achtergrond hebben en komen we vanuit daar samen tot een integrale aanpak.” Het gaat ook over elkaar in vervoering brengen. Ik geloof dat we door het exploreren en het vieren van de verbindingen tussen cultuur en natuur innovatie kunnen stimuleren.

Eén boodschap voor ecologie

Waarom tot nu toe niemand resultaat boekte, heeft volgens Klaas Sietse vooral met het ontbreken en het duiden van de overkoepelende boodschap en daaraan gekoppelde belangen te maken. “De bestaande constellatie van maatschappelijke organisaties, bedrijven overheden en onderwijsinstellingen in Nederland richt zich nog onvoldoende op de ecologische kant. Ze zijn allemaal wel druk bezig met de koerswijzigingen die nodig zijn, maar krijgen geen consensus over de noodzakelijke stappen. Ook in het internationale systeem zitten we op een dergelijke manier vast in alle belangen en hoe het georganiseerd is.” Het systeem zit vol goede bedoeling maar ook met een verkrampte collectieve onmacht om effectief te handelen.

“Een eigen-wijzere politiek is nodig”

Het geld van overheden dient daarom ingezet te worden op specifieke kennisvragen die relevant zijn voor de transitie naar een duurzame, natuurinclusieve landbouw. Dit zou kunnen door het bestuurlijke proces en besluitvorming meer te voeden met inhoudelijke expertise vanuit koplopersinitiatieven.

Ook geeft hij aan dat de studenten nu tijdens hun opleiding vooral in oude modellen leren denken. “Door ze te leren hoe ze kleinschalige innovaties en productontwikkeling kunnen stimuleren, kunnen ze het bestaande landschap gaan veranderen (voorbeeld remeker kaas).”

De positie van Kening fan e’Griede is financieel erg lastig en kwetsbaar, maar ook essentieel voor het proces met elkaar. “We willen vooral geen bestuurlijk dingetje worden. Daardoor is voor mij geen dag hetzelfde en ik ben elke dag bezig om op een nieuwe manier oplossingen te vinden.” Een fantastische leerervaring maar ook een ingewikkeld en moeizaam business-model voor de individuele deelnemers aan dit soort processen.

Om het werk van projecten als Kening fan e´ Greide en andere initiatieven te bestendigen, zou er volgens Klaas Sietse een regionaal fonds opgericht moeten worden. Dit fonds kan de organisatie van toekomstgerichte maatschappelijke debatten mogelijk maken. Daarmee wordt ook het leiderschap voor de toekomst vorm gegeven. “Er zit een enorme vernieuwingsdrang bij mensen. Het is belangrijk om daarvoor continue prikkels in het maatschappelijke systeem te organiseren. Het kan niet zijn dat iedereen zulke belangrijke bijdragen altijd alleen in eigen tijd moet doen!

Tekst: Peter Heerema

 

 

 

'Kening fan 'e Greide' volledig interview (PDF)

Website Kening fan 'e Greide