Landmakers: It Nije Dorp Morra-Lioessens

Als tweelingdorpen Lioessens en Morra zijn sociaal en maatschappelijk aan elkaar verbonden. Zo delen de dorpen een bassischool, een sportveld, een gezamenlijke kerkgang. Ze delen nu ook het project ‘It Nije Doarp’, waar aan een leefbare omgeving wordt gewerkt. It Nije Doarp is ontstaan in reactie op de demografische ontwikkelingen in Noordoost Fryslân, een regio die kampt met een vergrijzende en krimpende bevolking, en onderzoekt hoe ouderen en jongeren aan beide dorpen kunnen worden verbonden.

Er worden drie thema’s onderscheiden: zorg, energie en wonen. Het thema zorg focust op het helpen van elkaar met tuinieren, vervoer, boodschappen, en dergelijken. Tientallen personen hebben zich beschikbaar gesteld. Het thema energie werkt aan collectieve inkoop van energie met opbrengsten voor het dorp. Zo worden er in het voorjaar van 2018 zonnepanelen geplaatst op de dorpshuizen. Het thema wonen onderzoekt het korte- en langetermijnperspectief van de woningmarkt, met specifieke aandacht voor starters, ouderen en hulpbehoevenden in het huursegment. In 2018 zal er een nieuwe bestemming worden gezocht voor de beeldbepalende oude zuivelfabriek.

Interview: Lioessens en Morra, tweeling dorpen die als één grote familie werken!

Veel kleine dorpen ver van de Randstad kampen met krimp. Hoe kan je dit als dorpsgemeenschap het hoofd bieden? De inwoners van Lioessens en Morra gingen ze als dorpsgemeenschap aan de slag om het tij te keren. Ze maken zich hard voor een juiste woningvoorraad, goede voorzieningen en een sterke sociale cohesie. De bewoners werken continue verder aan hun beeld van ‚it Nije Doarp Moarre-Ljussens’.  We spreken met Tettie Stiemsma en Germ Teitsma, twee belangrijke trekkers uit de gemeenschap.

Tot voor kort dachten de bewoners  van de beide dorpen dat zij in het paradijs woonden. Maar in 2014 werden zij zich steeds meer bewust van een dreiging. De keuzes van organisaties buiten konden tot leegloop en krimp gaan leiden. Organisaties zoals de woningbouwvereniging en een regionale koepel van scholen die in hun perceptie totaal niet in verbinding staan met de werkelijke dorpsgemeenschap.

Praten, praten en nog meer praten

De dorpsbewoners zijn al van oudsher georganiseerd in het ‘Doarpsbelang’. “We gaan op weg om zelfredzaam te worden. We staan er om bekend, dat we ons ergens in vastbijten en niet eerder loslaten voordat we resultaat hebben!” Ze inventariseren wat nodig is en richten daar dan werkgroepen voor op rondom de thema’s, Wonen, Energie en Zorg. Ze praten net zolang tot de gesloten deur op een kier gaan bij de woningbouwvereniging Thus Wonen. “Er waren echt twee levensloopbestendige woningen nodig, terwijl de vereniging niet meer wilde bouwen. Ze zijn er toch gekomen, dat is een geweldig succes!”

Er komen nu meer jongeren en ze willen blijven..

Ondertussen gaat het weer goed met het dorp. Er is een toename van het aantal leerlingen op de basisschool. In 1992 werd aangegeven dat de zelfstandige dorpsscholen in een grotere koepel opgenomen moesten worden. “We hebben uitgezocht wat daarvan voor ons de voor- en nadelen waren”, en alles overwegende werd besloten niet mee te gaan in een grote koepel van basisscholen in onze Gemeente. Dit bleek achteraf een juiste beslissing te zijn. Onze school is financieel kerngezond en beschikt over alle moderne lesmethodes en apparatuur.

Iedereen wil in het dorp blijven, ook de jongeren. “Wellicht omdat het hier goed wonen is. En iedereen weet dat ze er toe doen. Er is ‘gewoon’ begrip voor elkaar. Dat is ook wat we terugkrijgen van degenen die hier komen wonen. Het net zoals in goede families, gedeelde smart is halve smart. Zo is ook iedereen betrokken bij de belangrijke momenten. We delen lief en leed.” En naast alle extra vrijwilligerswerkzaamheden bloeit ook het verenigingsleven in het dorp. “De muziek- en toneelvereniging bestaan nog, terwijl ze in andere dorpen vaak al zijn opgedoekt.”

De werkgroepen van ‘it Nije Doarp Moarre-Ljussens’ werken als een geoliede machine. Een zelfsturende organisatie waar veel professionele instanties nog wat van kunnen leren. Met weinig middelen en veel persoonlijke betrokkenheid, weten ze het dorp en zijn bewoners zelfredzaam te maken en te houden.

Tekst: Philine Krosse

'It Nije Dorp Morra-Lioessens' volledig interview (PDF)

website It Nije Doarp