Landmakers: Ecommunitypark

Het Ecomunitypark is geen standaard bedrijventerrein, maar een ecologisch werklandschap. Het bestaat uit ca 17 hectare grond en wil de kwaliteit van deze ruimte optimaal benutten. In samenwerking met onder andere het Waterschap en de Friese Milieu Federatie worden maatregelen getroffen om de biodiversiteit te  bevorderen. De ruimte en natuur spelen een belangrijke rol in de beleving van het park. Het park wordt maar voor 45% bebouwd met bedrijfsruimten en zal voor 55% bestaan uit groen en water.

Als eerste bedrijvenpark in Europa ontving Ecomunitypark het zogenaamde BREEAM 5-sterren gebiedscertificaat: Outstanding. Bij dit certificaat gaat het om de brede toepassing van duurzame onderwerpen zoals maatschappelijk verantwoord ondernemen, materiaalgebruik, educatie, het gebruik van het gebied voor recreatieve doeleinden en een zo groot mogelijke biodiversiteit. Zo is bij het ontwerp en de bouw van Ecomunitypark nadrukkelijk aandacht besteed aan het welzijn van haar medewerkers en de natuur. Studenten van Van Hall Larenstein Hogeschool hebben het afgelopen jaar een biodiversiteitsmonitoring uitgevoerd en o.a. 29 verschillende vogelsoorten geteld op het park., zoals de geelgors, lepelaar, torenvalk, oeverzwaluw en de spotvogel. Zij profiteren van de nestelplaatsen die de steenkorven die gebruikt zijn voor de bouw van bepaalde muren bieden aan een verscheidenheid van vogels, andere diertjes en insecten. Hiermee is een nieuwe standaard ontstaan op het gebied van duurzame ontwikkeling van bedrijvenparken.

Interview: Kringlopen maken in het Ecomunitypark    
        
Het Ecomunitypark in Oosterwolde wordt een uniek ecologisch werklandschap van 17 ha. Het park heeft als eerste in Nederland het label “outstanding” (vijf sterren) gekregen op het internationale duurzaamheidscertificaat BREEAM, dat de duurzaamheidsprestatie van gebiedsontwikkeling beoordeelt. Ik spreek met Anne Jan Zwart, de geestelijke vader van het Ecomunitypark, die met eigen geld het risico heeft genomen om dit project te verwezenlijken.

Het concept van het Ecomunitypark berust op vier pijlers: natuur, regionale economie, kennisuitwisseling en kwaliteit van ruimte. Het maken en herstellen van kringlopen is een wezenlijk leidmotief. Dat geldt niet alleen in ecologisch opzicht, maar ook sociaal en economisch. Anne Jan verwacht dat dit concept bedrijven zal aantrekken, die zich hiermee verwant voelen. Zijn voormalige bedrijf ECOstyle (dat actief is in de markt voor ecologisch verantwoorde plant- en dierproducten) is de eerste vestiger op het park. Een biologische kaasproducent wordt de tweede.

Duurzaamheid als vestigingsfactor
De waardering van de kwaliteit van natuur en ruimte is een ‘asset’ in het businessplan voor het Ecomunitypark. ‘Met de lage m2prijs die bij reguliere bedrijventerreinen wordt gehanteerd, geef je eigenlijk aan dat ruimte geen waarde heeft. Je concurreert dan met andere gemeenten op de verkeerde (‘old school’) vestigingsfactor en suggereert ten onrechte dat ruimte eindeloos en onbeperkt beschikbaar is,’ zegt Anne Jan. ‘Iedereen is heel concreet op zoek naar de kracht van het Noorden. Door de kwaliteit van de ruimte in het Noorden te benadrukken en circulair-economische initiatieven te stimuleren, kan je hier het verschil maken.’ Zo hoopt hij dat het park succesvol ondernemerschap bevordert door de mogelijkheden tot intensieve samenwerking tussen bedrijven onderling en met de aanwezige kennisinstellingen. De maatschappelijke spin off is dat succesvolle bedrijven een positieve impuls leveren aan de leefbaarheid van de regio.

Biocentrum als hart van de ontwikkeling
Een centraal gebouw op het park wordt het Biocentrum (Biosintrum in het Fries). Dit wordt een uitwisselpunt en ontmoetingsplek voor bedrijven en kennisinstellingen. ‘Je hebt zo’n hardware nodig om software te kunnen draaien, dan begint het pas,’ zegt hij. De investering in het gebouw is 3 miljoen, waarvan 2 miljoen uit de publieke sector (provincie en gemeente elk een derde) en 1 miljoen privaat. Er zullen ook kennismakelaars worden aangesteld, die gaan schakelen tussen de kennisbehoefte van bedrijven en het kennispotentieel van onderwijsinstellingen in het Noorden. ‘Ook vraag ik aan bedrijven die zich hier willen vestigen om geen eigen kantine of grote vergaderzalen te bouwen, maar om daarvoor de faciliteiten in het Biocentrum te gebruiken. Dat hebben we onderzocht op meerdere plekken in Europa en onze conclusie was dat overal waar dingen gezamenlijk gebeuren er een nieuwe dynamiek en infrastructuur ontstaat. Dat willen we hier ook, een ecosysteem maken waar innovatie als vanzelf begint en doorgaat.’

Leefbaarheid van nu wordt de duurzaamheid van later
Zijn drijfveer is hoe hij ondernemer wil zijn. ‘Winst is meer dan geld. Je moet ook het milieu, de gezondheid van werknemers, de banen voor jongeren die je voor de regio kunt behouden, de leefbaarheid en zo meetellen. Toen mijn eerste kleindochter 11 jaar geleden geboren werd, las ik dat de helft van het aantal meisjes van haar leeftijd tenminste 100 jaar of ouder wordt. Dat maakte mij scherp bewust van mijn verantwoordelijkheid over hoe we met de aarde omgaan. Dan kan je wel zeggen: wat kan ik er aan doen?, maar dan is mijn antwoord: nou, heel veel. Als consument stuur je de economie elke dag met elke koopbeslissing die je neemt en elke euro die je uitgeeft.’

Tekst: Peter Heerema

'Ecommunitypark' volledig interview (PDF)

website Ecommunity Park