Landmakers: Better Wetter

Better Wetter werkt in Noordoost-Friesland aan beter waterbeheer dat een antwoord biedt op de bodemdaling in de veenweidegebieden,de toegenomen uitstoot van CO2 en uitspoeling van schadelijke nutriënten, zoals nitraat en fosfaat, in het grond- en oppervlaktewater. De organisatie streeft samen met de provincie, gemeenten, kennisinstellingen en andere organisaties naar het ontwikkelen van duurzaam en toekomstbestendig waterbeheer, dat kansen biedt aan sociaaleconomische ontwikkeling in de regio Noordoost Friesland. Better Wetter is een belangrijk programma omdat de regio voor de (nabije) toekomst veel watergerelateerde opgaven op zich af ziet komen. 

Ook de manier waarop de natuurpartners het waterbeheer van de toekomst gestalte willen geven, om verdroging tegen te gaan en de biodiversiteit te bewaren, is aan de orde. Het verbinden van innovatief landgebruik, natuur en water moet de regio meer kwaliteit geven. Ook het ontwikkelen van nieuwe gewassen en (streek)producten zijn onderdeel van Better Wetter en zijn van groot belang om meer werkgelegenheid te genereren. 

Bij een dergelijk waterbeheer wordt niet de omgeving aangepast aan de wijze van werken (zoals nu met drainage en bemaling voor zware landbouwmachines),  maar stemmen we ons landgebruik en werken - via technologische vernieuwing – juist af op de omgeving. Dat is op langere termijn duurzaam en klimaatbestendig.

Interview: Het waterbeheer van de toekomst

Vroeger was het in de winterperiode gewoon dat de lager gelegen gebieden in Nederland overstroomden. Ook in Fryslân gebeurde dat. De overstromingen zorgden voor vruchtbare landbouwgrond. Inmiddels zijn die overstromingen al lang verleden tijd, dankzij een systeem van polders en gemalen. Door intensieve bemaling wordt landbouwgrond zoveel mogelijk droog gehouden zodat er goed op kan worden gewerkt. Door deze vorm van waterbeheer is de grond  niet meer in staat om overvloedige regen op te vangen. Dit leidt tot wateroverlast, wat versterkt wordt door klimaatverandering. De ontwatering van de veenweidegebieden zorgt voor nog andere problemen: de uitstoot van CO2, het verdwijnen van vogels-en plantensoorten en bodemdaling. Dit vraagt om een nieuwe manier van beheer, maar hoe pak je dat aan?

Het antwoord van Wim Oosterhuis (Strategisch beleidsmedewerker gemeente DDFK) is helder “Better Wetter”. Dat is Frysk voor ‘beter water’. “Een beter, gezonder en duurzamer watersysteem in het veenweidegebied in Noordoost Fryslân. Dat is wat Better Wetter wil”. Als voorzitter van het programmateam Better Wetter, legt Wim uit dat het niet alleen gaat om nieuwe vormen van waterbeheer, maar ook om een nieuwe manier van leven dat  kansen biedt aan sociaaleconomische ontwikkeling van de regio. Een economie waarin zoveel mogelijk producten en grondstoffen opnieuw worden gebruikt. “Zo zijn er al stoelen gemaakt van bio laminaat van lisdodde door meubelmakers en lopen er initiatieven met lokale ondernemers om isolatiemateriaal te ontwikkelen van de pluizen van lisdodde.”   

Grote regionale betrokkenheid
Better Wetter is een breed gedragen programma waarin verschillende partijen samenwerken. Het initiatief is gestart door Ecoloog Eddy Wymenga, maar de enorme betrokkenheid van de regio maakt het project uniek. De regionale partijen hebben deze betrokkenheid op 22 februari jongsleden bekrachtigd door het ondertekenen van een samenwerkingsovereenkomst met Gemeente Dantumadiel als penvoerder. Verschillende overheden, onderwijsinstellingen (Nordwin College, Van Hall Larenstein en Wageningen University & Research) en maatschappelijke organisaties werken samen aan een toekomstbestendig watersysteem. Hierbij werken ze nauw samen met lokale ondernemers en met de Kenniswerkplaats Noordoost Friesland.

Flexibel waterbeheer en nieuw landgebruik
In Better Wetter worden nieuwe vormen van landgebruik verkend, waarbij vaak  (zeer) natte omstandigheden optreden omdat de bodem niet van drainage wordt voorzien. Een leidend principe is dat de huidige manier van landgebruik moet worden aangepast, in plaats van dat het land zelf moet worden aangepast. Dit om de bodemdaling en de uitstoot van broeikasgassen tegen te gaan en overvloedig regenwater op te kunnen vangen. Wim Oosterhuis: “We doen dat in proefgebieden in het Bûtefjild bij Feanwâlden. In laaggelegen polders, waar het water kan worden opgevangen voor kortere of langere tijd, zijn we gestart proefvelden voor het telen van natte gewassen, zoals veenmos en lisdodde. Het landgebruik wordt hier dus aangepast aan wisselende waterstanden. Dit is een mooi voorbeeld van hoe veranderingen in de toekomst vorm kunnen krijgen. Het aanpassen van de waterstanden betekent op termijn herinrichting van nieuwe gebieden met flexibel waterbeheer”.

Nieuwe economische kansen
De projecten die nu op stapel staan zijn vooral gericht op het ontwikkelen van regionale productieketens met natte gewassen. In Better Wetter gaan vitaal waterbeheer, klimaatadaptatie en circulaire economie dus samen. “Het belangrijkste is dat we samen ervaren wat regionale klimaatadaptatie is en samen een toekomstbestendig watersysteem voor Noordoost Fryslân realiseren”, aldus Wim. Better Wetter maakt werk van regionale klimaatadaptatie!

Tekst: Philine Krosse

'Better Wetter' volledig interview (PDF)

website Better Wetter

nl
en