Landmakers: Klimaatactieve stad (KAS) Twente

Interview: Stefan wil klimaatactie met andere opgaven verbinden

“Vanuit het perspectief van de mensen in de stad of de regio vormen de diverse beleidsopgaven één grote, samenhangende gebiedsopgave, want daar komen alle dingen maatschappelijk, economisch en ruimtelijk in de praktijk van alledag bij elkaar. Hittestress of wateroverlast kun je dan niet los zien van het energiegebruik, de vervoersproblematiek, de woonopgave, de digitale informatiestromen en het beheer van de openbare ruimte” zegt Stefan Kuks.

Stefan gelooft sterk in het bottom-up dingen van de grond krijgen. Het boeiende van het werken bij een waterschap (“een echte doe-organisatie!”) is, dat het over concrete gebiedsvraagstukken gaat, zoals building with nature en de klimaatactieve stad (KAS).

Er is niet één weg naar Rome

Het is belangrijk dat de overheid zich realiseert dat, wanneer met behulp van indirecte sturing het zelfoplossend vermogen van de samenleving wordt aangeboord, er niet één manier is, er niet één weg is die naar Rome leidt. “De manier waarop je er komt is niet uit te tekenen”, zegt Stefan, “dat kan je van tevoren niet bedenken en achteraf bijna niet navertellen”. Zo zou ook de overheid moeten werken met heldere en robuuste doelstellingen (‘dáár willen we komen’) om vervolgens de samenleving uit te nodigen om met oplossingen te komen.

Waar het op aankomt is dat je mensen op een beslissend investeringsmoment verleidt om het goede te doen. De publieke investeringen die overheden doen om de stad beter te maken kunnen private investeringen uitlokken. Uiteindelijk wordt de stad daar beter van, namelijk door de toegevoegde waarde van de één te verzilveren bij anderen die daarvan profiteren (het zgn. value capturing).

Maak, pak en benut de ‘windows of opportunity’

Van huis uit is Stefan bestuurskundige. Hij is geïnteresseerd in sturingsmomenten die zich openbaren als een ‘window of opportunity’, een kansrijk moment. Die ontstaan niet altijd vanzelf, maar kunnen dikwijls ook worden afgedwongen door kansen en mogelijkheden te combineren. De koppelingen worden veelal tot stand gebracht door bestuurders of ambtenaren die zich gedragen als  ‘policy entrepreneur’. Die zijn alert en creëren of zien en benutten kansen en mogelijkheden om de goede dingen te doen. Hij probeert dat zelf ook te doen en wordt geleid door de ambitie om in de verbinding tot meerwaarde te komen.

Als je in Nederland aan het water komt, kom je altijd ook aan de belangen van anderen er omheen. Dus is het verstandig om dat in co-creatie te doen, wat tevens de mogelijkheid biedt om geld van het waterschap te koppelen met geld van anderen, zoals de provincie of natuurterreinbeheerders”.

Mini-campus op lokaal niveau
In klimaatactieve regio's is behoefte aan 'living labs' of werkplaatsen waar overheden en particulieren, bijvoorbeeld op wijkniveau, samen kunnen werken aan het verbeteren en gezonder maken van de stad. “Het zijn als het ware mini-campussen op locatie, waar een maatschappelijk vraagstuk speelt dat met water en ruimte te maken heeft, en waar door ons ervaring, kennis en wijsheid wordt ingebracht. De medewerkers van het waterschap werken daar samen met andere betrokkenen aan de oplossing van praktijkvraagstukken”.

“Daardoor verbinden wij ons met het lokale niveau en acteren wij op het schaalniveau dat belanghebbenden direct raakt en waar integrale gebiedsurgentie in plaats van sectorale beleidsurgentie centraal staat”. Op zulke plekken komen lokale problemen in beeld en kunnen ze goed besproken worden, wordt kennis gedeeld en wordt meegedacht, kan geld en menskracht bijeen worden gebracht om tot oplossingen te komen en ze uit te voeren.

Tekst: Peter Heerema & Philine Krosse

 

'Klimaatactieve stad (KAS) Twente' volledig interview (PDF)

website KAS Twente

nl
en